تبلیغات
تنهای تنها... - فضایل و امتیازات شاعر اهل بیت(علیهم السلام)
تنهای تنها...
ورای طاعت دیوانگان ز ما مطلب که شیخ مکتب ما عاقلی گنه دانست...
صفحه نخست       پست الکترونیک          تماس با ما              ATOM            طراح قالب
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


از اینکه منو برای سرزدن انتخاب کردین واقعا ممنونم......

امیدوارم مطالب این وبسایت مورد استفاده ی شما قرار بگیره ...

بابت لطف زیادی که به من دارید نهایت سپاس رو از شما میکنم...!

مدیر وبلاگ :حامد فخیم خلجانی(حامد)
نظرسنجی
وبلاگ منو چطور ارزیابی می کنید؟








فضایل و امتیازات شاعر اهل بیت(علیهم السلام)

سال هفدهم ـ شماره 129ـ شهریور 1387ـ 83ـ 75

محمّدرضا جواهرى*

چكیده

سرودن شعر هنر كلامى است كه داراى آثار مثبت و سازنده فراوانى است. ائمّه اطهار : پیش گامان شعر حكیمانه بوده اند: در مواردى براى بیان حقایق،گاهى در قالب مواعظ، و گاهى نیز در ستایش مكارم اخلاقى و نكوهش رذایل، شعر مى سرودند. هنر شعر سرودن به برخى از شیعیان نیز عطا شده است. شعر دینى و مذهبى، با بهره گیرى از وحى الهى، گفتار و رفتار پیامبر اسلام و اهل بیت : شعرى پایدار و جاویدان خواهد بود؛ چون از شریعت جاویدان و ابدى اسلام الهام گرفته است. شاعر اهل بیت : با یادآورى فضایل و تعظیم شعائر الهى، عموم مردم را به الگوگیرى از بزرگان دین فرا مى خواند و با هنر ماندگار شعر، محبت این چهره هاى ماندگار الهى را در دل انسان ها جاى مى دهد. به همین دلیل، امامان معصوم : از شاعران اهل بیت : ستایش مى كردند.

كلیدواژه ها : شعر، حكمت، اهل بیت :، تعهّد، گریه، صله.


 * دانش آموخته حوزه علمیه مشهد، دكترى فقه و مبانى حقوق اسلامى و عضو هیأت علمى دانشگاه فردوسى مشهد.


مقدّمه

فضیلت ها و امتیازها، عامل برترى است و این دو باید در مقایسه و اندازه گیرى آشكار گردد. شعر بیان احساسات درونى در قالب نظم است. شعرى كه در موضوع اهل بیت پیامبر : سروده شود از نظر انگیزه، هدف، دستاوردها، آثار و نقش سازنده اش در سنجش با سایر اشعار، داراى فضیلت ها و امتیازهاى ویژه اى است كه قابل مقایسه با هیچ شعر دیگرى نیست. از این رو، سراینده شعر براى اهل بیت : نیز شاعر مقدّس فرهیخته اى است كه هنر شعر را در جهت تقرّب به سوى پروردگار به كار گرفته است. منظور از «اهل بیت» حضرت محمّد (ص) و دختر بزرگوارشان حضرت فاطمه زهرا (س)  و امیرمؤمنان على (ع) و فرزندان آنان امام حسن و امام حسین (ع) و نُه امام از نسل امام حسین (ع) تا حضرت مهدى (ع) است.

منشأ فضیلت و امتیاز حقیقى براى شاعر اهل بیت : همان مطالب و نكاتى است كه از گفتار و رفتار پیامبر و امامان : در برترى شاعر اهل بیت رسیده است و درون «سنّت» و قول، فعل و تقریر معصوم(ع) جاى گرفته است. بنابراین، فضایل و امتیازهاى شاعر اهل بیت :، نخستین بار درون كتاب هاى حدیثى، تفسیرى، تاریخى و رجالى به نگارش درآمده است. در اینجا برخى حقایق نهفته در كلام معصومان : درباره شعر و شاعر اهل بیت :، تفسیر و تحلیل شده است.

شاعر اهل بیت : مشمول تأیید الهى

پیامبر خدا حضرت محمّد و امامان معصوم : در گفتار و رفتار خویش، جایگاه عالى شاعر اهل بیت : را ترسیم نموده اند. آشنایى عموم مردم با امتیازات و مقام الهى شاعر اهل بیت : آنان را به تعظیم و قدردانى از شاعران ولایى فرا مى خواند و موجب توسعه و گسترش شعر اهل بیت : مى گردد.

سخن بسیار زیبا و روشنگرى از پیامبر درباره مقام شاعر مؤمن متعهد، توسط امام باقر (ع) نقل شده است. كمیت بن زید اسدى شاعر به محضر امام باقر (ع) رسید و شعرش در فضیلت اهل بیت : را قرائت كرد. امام باقر (ع) به او فرمودند: به خدا سوگند، اى كمیت، اگر ثروت و مالى نزد ما بود از آن به تو مى بخشیدیم، اما براى توست آنچه رسول خدا به حسّان بن ثابت فرمودند: تا زمانى كه از ما اهل بیت : در شعرت دفاع مى كنى، روح القدس با توست.1

مطابق این سخن رسول اللّه (ص)، شاعر اهل بیت : تا زمانى كه به آنان وفادار است و درباره ایشان شعر مى سراید همواره از جانب روح القدس، جبرئیل امین، تأیید و پشتیبانى مى گردد. پس شاعر اهل بیت : با تأیید جبرئیل شعر مى سراید. تأیید الهى شاعر به وسیله روح القدس نمایاننده درجه عالى شاعر مدافع حریم اهل بیت : و مذهب تشیّع است.

زراره همین تأیید را در حدیث دیگرى آورده است. او مى گوید: در محضر امام باقر (ع) بودم كه كمیت بن زید وارد شد و شعرش را قرائت كرد. امام باقر (ع) به او فرمودند: مادام كه درباره ما شعر مى گویى به وسیله روح القدس تأیید مى گردى.2

امام صادق (ع) نیز مى فرمایند: هیچ شاعرى جز با تأیید روح القدس درباره ما شعرى نمى گوید.3

مطابق این سخنانِ رسول خدا و اهل بیت ایشان :، شعر درباره آنان با تأیید و الهام جبرئیل بر زبان شاعر متعهد جارى مى گردد و شاعر اهل بیت: حامل پیام الهى روح القدس است. پیوند شعر اهل بیت : با روح القدس نقش والاى شاعر شیعى را آشكار مى سازد و این امتیاز بزرگ تنها به احترام اهل بیت : به شاعران ولایت عطا شده است. با توجه به اینكه تأیید از جانب روح القدس امتیاز بزرگى است كه هر كس از آن برخوردار نیست و از ویژگى هاى امامان معصوم : است، مى توان به جایگاه عالى شاعر آنان پى برد.4

مقام بهشتى شاعر اهل بیت :

سرودن شعر در رثاى اهل بیت پیامبر : از مستحبات و عبادات بسیار بزرگ و ارزشمندى است كه پاداش آن بهشت است. عبداللّه بن فضل هاشمى از امام صادق (ع) نقل كرده است كه فرمودند: هر كس درباره ما بیت شعرى بگوید خداوند برایش در بهشت خانه اى بنا مى كند.5

حسن بن جهم نیز از امام رضا (ع) نقل كرده است كه فرمودند: هیچ مؤمنى در مدح ما شعرى نمى گوید، جز اینكه خداوند در بهشت برایش بنایى هفت بار گسترده تر از دنیا بنا مى كند و او را در آن بناى بهشتى، هر فرشته مقرّب و هر پیامبر مرسلى زیارت مى كند.6

شعر درباره اهل بیت : و شناساندن و ستایش از آنان به قدرى ارزشمند است كه اجر هر بیت از آن، كاخى بهشتى است كه زیارتگاه فرشتگان الهى و انبیا و رسولان خداست. چنین شعرى آثار عمیق و سودمند فراوانى در معرفى اسوه هاى برتر براى بشریت دارد؛ چراكه شاعر اهل بیت : با تبلیغ و دفاع از امامت، راه انبیا را ادامه مى دهد و بزرگ ترین شخصیت هاى مقدّس را در قلب انسان ها جاى مى دهد و با شعرش انبیا و امامان را در رسیدن به اهداف مقدّس الهى شان یارى مى نماید. شعر براى اهل بیت : به دلیل همین آثار سازنده اش، عامل پیدایش كاخى مقدّس در بهشت مى گردد؛ كاخى كه ملائك و انبیا شاعر آن را در آن زیارت مى كنند. با آنكه پیامبران و رسولان برترین انسان ها و بزرگ ترین شخصیت هاى مقدّس الهى اند، شاعر اهل بیت : با چنین شعر ولایى به این درجه مى رسد. به نظر مى رسد در این بیان امام معصوم (ع) عالى ترین جایگاه براى شعر و شاعر اهل بیت : گزارش شده است.

شعر ولایت؛ كار نیك با پاداش خیر

شعرى كه محتواى آن مدح و ثناى اهل بیت : باشد مقدّس و نماد احسان است. از این رو، اهل بیت : براى شاعران خویش دعا كرده از پروردگار جزاى خیر خواسته اند. ابوطالب قمى شعرى در فضیلت امام سجّاد (ع) سرود و آن را براى امام باقر (ع) نوشت و اجازه خواست درباره آن حضرت نیز شعر بسراید. امام (ع) در جاى خالى بالاى همان كاغذ نوشتند: كار نیكى انجام دادى، خداوند پاداش خیرت دهد!7

یاسر خادم گزارش كرده است : ابونواس حسن بن هانى در مدح امام رضا (ع) شعرى سرود و آن را خواند. امام رضا (ع) به او فرمودند: اى حسن بن هانى، ابیاتى را گفتى كه پیش از این همانند آن را نگفته اى (یا پیش از تو كسى مثل آن نسروده است.) خداوند جزاى خیرت دهد! سپس به همراه خویش فرمودند: چقدر پول داریم؟ عرض كرد: سیصد دینار. امام به او امر كردند: آنها را به ابونواس بده. اسب خویش را هم به او بخشیدند.8

صِله امامان : به شاعران

شعر ولایى ارزش معنوى فراوانى دارد؛ زیرا شاعر اهل بیت : با سلاح برنده شعر و كلام رسا و هنر الهى خویش، امامان را به مردم مى شناساند و با دعوت مردم به اطاعت و پیروى از امامان، راهنماى زندگى برتر و حیات طیّبه و مدینه فاضله الهى مى گردد. از این رو، امامان معصوم : علاوه بر ستایش زبانى و تشكرقولى از شاعران اهل بیت : و تبیین فضایل و پاداش معنوى و اخروى آنان، همواره با صله و عطایاى خویش آنان را بر وفادارى و پایدارى در راه حق تشویق نموده اند. هدایاى بزرگ مادى آنان به شاعران،اهمیت وضرورت گسترش شعر اهل بیت : و لزوم افزایش شاعران متعهد را مى نمایاند.

هشام بن عبدالملك، پادشاه اموى، به حج آمده بود. در ازدحام مسجدالحرام نتوانست حجرالاسود را استلام كند. در جایگاهى نشست و اهل شام او را طواف مى دادند. در این حال، امام سجاد (ع) وارد مسجدالحرام و مشغول طواف شدند. او دید كه مردم كنار مى روند و به امام راه مى دهند تا ایشان به راحتى حجرالاسود را استلام كند. مردى شامى از هشام پرسید: امیرالمؤمنین، این مرد كیست؟ هشام براى اینكه اهل شام به امام (ع) رغبت پیدا نكنند، به دروغ گفت: او را نمى شناسم! ابوفراس فرزدق شاعر حاضر بود، گفت: ولى من او را مى شناسم. سپس شعر زیبایى در وصف امام سجاد (ع) سرود و آن را خواند. هشام خشمگین شد. جایزه اى كه به او نداد، به او هم عتاب كرد و گفت: چرا درباره ما چنین شعرى نمى سرایى؟ فرزدق پاسخ داد: تو جدّى همانند جدّ امام سجاد (ع) و پدرى مثل پدر او و مادرى نظیر مادر او براى خود بیاور تا درباره تو نیز مثل آن را بسرایم! هشام وى را در «عُسفان»، جایى بین مكّه و مدینه زندانى كرد. خبر به امام سجاد (ع) رسید، دوازده هزار درهم برایش فرستادند و فرمودند: اى ابافراس، عذر ما را بپذیر، اگر بیش از این داشتیم آن را به تو مى دادیم. فرزدق پول را برگرداند و عرض كرد: یابن رسول اللّه، آن اشعار را جز براى خدا و رسولش نگفتم و درصدد پاداش مادى براى آن نبودم. امام سجاد (ع) دوباره پول را برایش فرستادند و فرمودند: به حقى كه من بر تو دارم، آن را بپذیر. خداوند از جایگاهت آگاه است و نیّت تو رامى داند. فرزدق صله امام را پذیرفت و در زندان هشام در شعر خویش، هشام را هجو مى گفت.9

اشجع سلمى شاعر به عیادت امام صادق (ع) آمد و دو بیت براى امام خواند، امام به خادم خود فرمودند: چقدر پول همراه دارى؟ عرض كرد: چهارصد درهم. امام صادق (ع) تمام چهارصد درهم را به او صله دادند. اشجع شكركنان مى رفت، امام (ع) او را طلبیدند و انگشترى خود به او عطا كردند كه ده هزار درهم قیمت داشت.10

كمیت و سید حمیرى، شاعران امام باقر (ع) بودند.11 كمیت در مسجدالحرام در حضور امام باقر (ع) شعر سرود و امام یك بیت آن را تغییر دادند و تصحیح كردند. كمیت شاعر به امام فرمودند: سرورم، شما شاعرتر از من هستید.12 امام باقر (ع) پس از شنیدن شعر كمیت رو به كعبه كردند و سه بار فرمودند: بار خدایا، بر كمیت رحمت نما و او را بیامرز! سپس فرمودند: اى كمیت! این صد هزار درهم است كه از اهل بیتم برایت جمع كرده ام. كمیت عرض كرد: نه به خدا سوگند، پول را نمى گیرم تا خداى ـ عزّ و جل ـ پاداشم را بدهد، ولى خواهشمندم یكى از پیراهن هاى خود را به من هدیه دهید. امام هم پیراهنى به وى دادند.13

دعبل خزاعى یكى از بهترین منظومه ها و زیباترین مدایح را به عنوان «قصیده تائیه» در ستایش اهل بیت : سرود. خدمت امام رضا (ع) رسید و آن را نزد ایشان خواند. چند بیت از آن را كه خواند، امام رضا (ع) برایش دعا كردند و فرمودند: خداوند تو را در روز فزع اكبر (قیامت)، از عذاب در امان بدارد. هنگامى كه دعبل در سروده اش به امام موسى بن جعفر (ع) رسید و بیت آخر را خواند، امام رضا (ع) فرمودند: آیا در اینجا، دو بیت به قصیده ات بیفزایم تا با آنها قصیده ات كامل گردد؟ عرض كرد: آرى، فرزند پیامبر خدا. سپس دو بیت درباره شهادت و مكان شهادت و مكان دفن خویش سرودند و بدان افزودند. امام رضا (ع) با شنیدن اشعار پرمغز و ارزشمند دعبل و گفت وگوى خویش با وى، صد دینار به او هدیه دادند. دعبل عرض كرد: به خدا سوگند، من براى صله گرفتن نیامده ام و این قصیده را به طمع مال و ثروت نسروده ام. صد دینار را برگرداند و جامه اى از لباس هاى امام را براى تبرّك جستن و شرافت جویى درخواست نمود. امام جبّه اى را كه به تن داشتند به وى بخشیدند و صد دینار را هم به وى بازگرداندند و فرمودند: این كیسه زر را بگیر و برنگردان؛ زیرا به آن نیاز پیدا خواهى كرد.14 به روایت دیگر، امام رضا (ع) انگشتر عقیق و پیراهن خزسبزى را كه هزار شب، در هر شب هزار ركعت نماز در آن خوانده و هزارختم قرآن در آن نموده بودند، با آن كیسه زر به او عطا كردند.15

پس از طرح ولیعهدى امام رضا (ع) روزى دعبل بن على و ابراهیم بن عبّاس، كه با هم دوست بودند، خدمت امام رضا (ع) رسیدند و هر یك قصیده اى خواندند. امام رضا (ع) بیست هزار درهم به این دو بخشیدند. دعبل ده هزار درهم خود را به قم آورد و اهل قم هر درهم از آن را به ده درهم خریدند و سهم او صدهزار درهم شد.16

سیدالشهداء، امام حسین (ع) به مرد عربى كه یك بیت شعر براى ایشان خواند، چهارهزار درهم عطا نمودند و با این همه عطا، از او شرم كردند. فرمودند: اینها را بگیر؛ من از تو عذر مى خواهم.17

امام موسى بن جعفر (ع) در روز عید نوروز به امر منصور در جایگاه او نشستند و مردم به دیدن آن حضرت آمدند و هر كس به قدر وسع خود، هدیه اى آورد. در آخر، پیرمرد فقیرى آمد و عرض كرد: من هدیه اى ندارم، جز سه بیت شعر كه جدّم در رثاى جدّ شما امام حسین (ع) سروده است. آن سه بیت شعر را خواند. امام كاظم (ع) فرمودند: بنشین، هدیه ات را قبول كردم. آن مرد نشست. امام كسى را نزد منصور فرستادند كه بپرسد: هدایاى مردم را چه باید كرد؟ منصور تمام آنها را به خود امام بخشید. امام هم تمام آنهارابه پیرمردفقیرى كه مرثیه خواند،بخشیدند.18

سیره پیروان اهل بیت :

امام زادگان و اصحاب امامان نیز براى شاعرانى كه در مقام اهل بیت : شعر گفته اند ارزش فراوانى قایل شده اند. صله دادن به شاعران ولایى و عطایاى مردمى به آنان در تاریخ شیعه بسیار بوده است. كمیت شاعر نزد عبداللّه بن حسن، فرزند امام دوم، رفت و اشعارش درباره امامان را براى او خواند. عبداللّه گفت: زمینى را با امتیاز آب آن به چهارهزار درهم خریده ام و این سند آن است. سند ملك را به او داد و زمین را به او بخشید! كمیت گفت: پدر و مادرم فداى تو باد! اگر من براى دیگران شعر بگویم براى دنیا و مال مى گویم، ولى به خدا سوگند، در شعر براى شما اهل بیت : به جز خدا نظر ندارم و من در ازاى چیزى كه براى خدا گفته ام مال و ثمن نمى گیرم. عبداللّه اصرار فراوان كرد كه بپذیرد. ناچار كمیت قباله آن ملك را گرفت و رفت. پس از چند روز نزد عبداللّه آمد و گفت: پدر و مادرم فداى تو باد، حاجتى دارم. عبداللّه گفت: حاجتت را بگو، هر حاجتى باشد برآورده است! گفت: مى خواهم سند این ملك خود را پس بگیرى. سند را نزد عبداللّه گذاشت و او نیز پذیرفت. آن گاه عبداللّه بن معاویة بن عبداللّه بن جعفر جامه اى از پوست برداشت و چهار گوشه آن را به دست چهارتن از كودكان خود داد و در خانه هاى بنى هاشم مى گردید و مى گفت: اى بنى هاشم، كمیت در حق شما شعر گفته است هنگامى كه مردم از ذكر فضایل شما سكوت كرده اند. او جان و خون خود را نزد بنى امیّه به خطر انداخته است. پس هر چه مى توانید به او كمك كنید و به او صله بدهید. هر كس هر چه امكان داشت از درهم و دینار در آن جامه ریخت. به زن هاى هاشمیات هم اعلان نمود كه آنها هم هر چه مى توانند عطا كنند. زنان نیز هر چه ممكن بود دادند، حتى زیورهاى خویش را از بدن بیرون آوردند و براى كمیت دادند. صدهزار درهم براى كمیت جمع شد. عبداللّه آنها را نزد كمیت آورد و گفت: از تو عذر مى خواهم؛ چون ما در عصر حكومت دشمنان خود هستیم، همین مقدار پول را جمع كرده ایم. همراه این پول زیور زنان هاشمى نیز هست، آنها را بگیر! كمیت گفت: پدر و مادرم فداى شما باد! زیاد عطا كردید. من در مدح شما، جز خدا و رسول را هدفى نداشتم، از شما چیزى نمى گیرم اینها را به صاحبانشان برگردان. عبداللّه هرچه سعى و اصرار كرد كه كمیت قبول كند، او نپذیرفت.19 صاعد مولاى كمیت مى گوید: روزى با كمیت نزد فاطمه دختر امام حسین (ع) شرفیاب شدیم. فاطمه فرمود: این شاعر ما اهل بیت است؛ قدحى پر از غذا براى كمیت آورد و كمیت از آن استفاده كرد. سپس امر كرد سى دینار و مركبى به كمیت دادند. كمیت گریست و گفت : به خدا سوگند، قبول نخواهم كرد، من با شما براى دنیا دوستى نكرده ام.20

مأمون عبّاسى در تظاهربه محبّت به امام رضا (ع)، به ابونواس حسن بن عالى و على بن هامان، كه در مدح امام هشتم شعرسرودندوخواندند، صله داد؛به دستوراو،كیسه اى پر از لؤلؤ آوردندو اودهان این دوشاعرراپر از لؤلؤ كرد.21

گفتار و رفتار ائمّه اطهار : و امام زادگان و پیروان اهل بیت و شیعیان، در برخورد با شعر امامت و شاعر اهل بیت :نشان دهنده مقام عالى شاعران بااخلاص ولایى و گویاى ضرورت قدردانى و تشویق مادى از آنان است. البته گفتار و رفتار دنیاگریزانه شاعران مخلص اهل بیت : و رویكرد الهى و معنوى و اخروى آنان در سرودن شعر براى آنان، باید راهنماى شاعران شیعى قرار گیرد. عزّت نفس شاعران اهل بیت : و روحیه پاك آنان و عدم پذیرش پول و بازگرداندن آنها و اظهار علاقه مندى به رضاى خدا و پیامبر نیز باید سرمشق تمام شاعران اهل بیت : باشد.

شعر حسینى و شاعران حماسه سراى انقلاب عاشورا

شعر گفتن در فضیلت هر یك از امامان :، استفاده درست از هنر براى درآوردن مردم از تاریكى ها و هدایت آنان به سوى نور، دست مایه تكامل و اعتلاى معنوى انسان هاست، و چنین چیزى قطعآ باارزش و داراى احترام است. در احادیث معصومان : در ارتباط با شعر اهل بیت :، امتیازات اختصاصى و پاداشى ویژه براى شعر حسینى وجود دارد. دقت و تفكر در این قبیل احادیث، اهمیت و ضرورت شعرگویى درباره امام حسین (ع) را آشكار مى كند و لزوم تبیین رویدادهاى خونین كربلا و فلسفه نهضت حسینى را یادآورى مى نماید.

شعرگویى و شعرخوانى در رثاى سیدالشهداء (ع)، درس ها و پیام هاى بزرگ و سازنده اى دارد؛ درس عزّت، شجاعت، ایثار، آزادگى، غیرت دینى، شهادت طلبى، اصلاح طلبى، امر به معروف، نهى از منكر، اخلاص، جهاد و هجرت. این درس ها، مسئولیت شیعه بودن را یادآورى مى كند و باید با شعر شاعران عاشورا زنده و پایدار بماند و همواره راهنماى بشریت باشد.

گریستن از روى آگاهى و شعور دینى همراه با سرودن و خواندن و شنیدن شعر حسینى، اظهار هماهنگى قلب و عقل انسان با روح و ماهیت حماسه حسینى است. گریه بر مصائب اهل بیت : و به ویژه گریه بر مصائب بى نظیر كربلا، نشانه آمادگى روحى پیروان امامان براى ایثار و فداكارى است. گریه روزانه بر سالار شهیدان، روح مبارزه و انقلاب را در حسینیان بیدار مى كند. اشك ریختن با یاد مصائب اهل بیت: عامل رهایى از غفلت و دلیل هوشیارى، استوارى و پایدارى رهروان راه كربلا و عاشوراى حسینى است.

از امام صادق (ع) بیش از هر امامى حدیث در پاداش گریه به همراه شعرگویى و شعرخوانى بر امام حسین (ع) نقل شده است. در این احادیث، بالاترین پاداش الهى، كه تضمین ورود به بهشت است، براى شعرسرایى و شعرخوانى درباره مصائب سالار شهیدان و اهل بیت : و یاران فداكارش ذكر شده است.

الف. شعرگویى جعفر طائى در حضور امام صادق (ع)

زید شحّام مى گوید: امام صادق (ع) به جعفربن عفّان طائى فرمودند: به من خبر رسیده است كه تو درباره امام حسین (ع) شعر مى گویى و خوب شعر مى سرایى. جعفر طائى عرض كرد: آرى. سپس شعرش را خواند و امام صادق (ع) و كسانى كه در اطراف آن حضرت بودند، گریستند، به گونه اى كه اشك هاى امام بر صورت و محاسن ایشان جارى شد. بعد امام به وى فرمودند: اى جعفر، به خدا سوگند! فرشتگان مقرّب خدا در اینجا تو را مشاهده كردند و شعرت را درباره امام حسین (ع) شنیدند و همانند ما و بیش از آن گریستند و خداوند برایت در همین ساعت، بهشت را واجب گرداند و تو را آمرزید. آن گاه امام (ع) پرسیدند: آیا بیشتر برایت بگویم؟ جعفر گفت: آرى، سرور من. امام صادق (ع) فرمودند: هیچ كس نیست كه درباره امام حسین (ع) شعرى بگوید و با آن بگرید و بگریاند، مگر اینكه خداوند بهشت را برایش واجب مى گرداند و او را مى آمرزد.22

مطابق این حدیث، شعرگویى در مصائب امام حسین (ع) و گریستن و گریاندن وسیله آمرزش گناهان و عامل بهشتى شدن شاعر است. گریستن امام صادق (ع) با شنیدن شعر در مصیبت امام حسین (ع)، اهمیت گریستن بر مصائب اباعبداللّه (ع) را آشكار مى سازد. حضور فرشتگان مقرّب الهى در مجلس شعرگویى در رثاى امام حسین (ع) و اشك ریختن و گریستن فرشتگان اهمیت و اعتبار شعرگویى شاعران در مصیبت امام حسین (ع) و مجلس شعرخوانى را اثبات مى نماید.

ب. انشاد شعر مكفوف در مجلس امام صادق (ع)

صالح بن عقبه از ابوهارون مكفوف نقل كرده است كه امام صادق (ع) به من فرمودند: درباره امام حسین (ع) برایم شعر بخوان. من هم شعرى خواندم. فرمودند: همان گونه كه به رقّت شعر مى خوانید برایم شعر بخوان! پس شعر خواندم. آن گاه امام صادق (ع) فرمود: اى ابوهارون، هر كس درباره امام حسین (ع) شعرى بخواند، پس بگرید و ده تن را بگریاند، براى آنان بهشت نوشته مى شود و هر كس در ارتباط با امام حسین (ع) شعرى بخواند و خود بگرید و پنج تن را بگریاند، براى آنان بهشت نوشته شود و هر كس در رثاى امام حسین (ع) شعرى انشاد نماید و پس بگرید و یك تن را بگریاند براى هر دو (خواننده و شنونده شعر) بهشت نوشته مى شود و هر كس نزدش امام حسین (ع) یاد شود و از چشمش به قدر بال مگسى اشك بیاید پاداشش بر خداست و خداوند به كمتر از بهشت براى او راضى نمى شود.23

براساس این حدیث، شعرسوزناك حسینى،كه شاعرش آن را با رقّت قلب بخواند، خود بگرید و دیگران را بگریاند، عامل رشد و تكامل معنوى شاعر و شنونده و سرانجام آن بهشت است. گریه شاعرى كه در رثاى امام حسین (ع) شعر بگوید و گریه شنونده اى كه آن را بشنود نمایانگر جهت گیرى فكرى و اهداف رفتارى حسینى در آنان است. شاعر عارف گریان بر مصائب امام حسین (ع) سعى مى كند هرگز گناه نكند و فرهنگ عاشورایى حسینى او را از گناه بازمى دارد و در نهایت، با شعر حسینى به بهشت خواهد رفت.

ج. شعرخوانى ابوعماره در محضر امام صادق (ع)

على بن مغیره مى گوید : ابوعماره منشد گفت: امام صادق (ع) به من فرمود: در رثاى حسین بن على (ع) برایم شعر بخوان. من هم شعرى خواندم. آن حضرت گریست. دوباره شعر خواندم، آن حضرت گریست. پیوسته شعر مى خواندم و آن حضرت مى گریست، تا جایى كه صداى گریه از خانه به گوشم رسید. آن گاه امام صادق (ع) به من فرمودند: اى ابوعماره، كسى كه در مصیبت امام حسین (ع) شعرى بخواند، پس پنجاه تن را بگریاند بهشت براى اوست، و كسى كه در رثاى امام حسین (ع) شعرى بخواند و چهل تن را بگریاند بهشت براى اوست، و كسى كه در ارتباط با امام حسین (ع) شعرى بخواند و سى تن را بگریاند بهشت براى اوست، و كسى كه در رثاى امام حسین (ع) شعرى بخواند و بیست تن را بگریاند بهشت براى اوست، و كسى كه در رثاى امام حسین (ع) شعرى بخواند و ده تن را بگریاند بهشت براى اوست، و كسى كه درباره امام حسین (ع) شعرى بخواند و یك تن بگرید بهشت براى اوست، و كسى كه براى امام حسین (ع) شعرى بخواند و خود اشك بریزد بهشت براى اوست، و كسى كه درباره امام حسین (ع) شعرى بخواند و خود را به هیأت گریه درآورد، بهشت براى اوست.24

شعر سرودن و شعرخواندن براى امام حسین (ع) و گریستن با آن، امر بسیار مقدّس و ارزشمندى است كه شاعر با آن به سعادت و رستگارى اخروى و بهره بردارى از نعمت هاى الهى در بهشت مى رسد.

نتیجه گیرى

با توجه به سیره معصومان : و احادیث پیامبر و امامان كه در این نوشتار بررسى گردید. شاعر اهل بیت : همواره مورد ستایش اهل بیت بوده است. دلیل این ستایش نیز آثار فراوان ماندگار زبان هنر در تقویت باورهاى مذهبى و گسترش ارزش هاى پایدار مكتب اهل بیت : و هدایت و نجات بشریت است. تبیین گفتار و رفتار و فضیلت هاى بى نظیر پیامبر خدا، فاطمه زهرا و امامان :، با زبان شعر، در واقع، تلاش مقدّس در زمینه شناساندن برگزیدگان خداى متعال و آموزه هاى انسان ساز آنان به جهانیان و كمك به تحقق اهداف الهى آنان است. دقت در مظاهر سیره، رفتار و گفتار معصومان : درباره شاعر اهل بیت : نشان مى دهد كه شاعر اهل بیت : از جانب روح القدس جبرئیل امین تأیید و كمك مى شود و با الهام از جبرئیل شعر مى سراید و به كارگیرى طبع شعرى در توصیف اهل بیت : راه رستگارى و ورود به بهشت است. عطایاى بزرگ و صِله هاى فراوان معصومان : به شاعر اهل بیت : ارزش والاى این هنر مقدّس را آشكار مى نماید. شعر در مصائب اهل بیت : و امام حسین (ع) و گریستن با شعر و گریاندن مردم با شعر، داراى پاداش شگفت انگیز الهى و امتیازات بى نظیرى است و راز آن نیز در نقش این اشعار در حفظ اسلام و زنده ماندن انقلاب عاشورا و پاس دارى از ارزش هاى بزرگ آن نهفته است.

 

منابع

ـ ابن قولویه، جعفربن محمّد، كامل الزیارات، ترجمه محمّدجوادذهنى تهرانى، قم، گنجینه ذهنى، 1381.
ـ صدوق، محمّدبن على، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ترجمه على اكبر غفارى، تهران، صدوق، 1400.
ـ ـــــ ، عیون اخبارالرضا(ع)، ترجمه على اكبر غفارى، تهران،دارالكتب الاسلامیه، 1380، ج 1.
ـ طبرسى، فضل بن حسن، مجمع البیان، تهران، المكتبة العملیةالاسلامیة، 1379ق.
ـ طبرى، محمّدبن ابى القاسم، بشارة المصطفى (ع) لشیعةالمرتضى، تحقیق جواد قیومى اصفهانى، قم، مؤسسة النشرالاسلامیه، 1425، ط. الثالثة.
ـ عاملى، محمّدبن حسن حرّ، وسائل الشیعه، بیروت، داراحیاءالتراث العربى، 1403، ط. الخامسة، ج 10.
ـ قمى، شیخ عبّاس، منتهى الآمال، تهران، علمیه اسلامیه، 1371ق.
ـ كلینى، محمّدبن یعقوب، الكافى (روضه كافى)، بیروت، دارصعبو دارالتعارف للمطبوعات، بى تا، ط. الثالثة، ج 8.
ـ مجلسى، محمّدباقر، بحارالانوار، بیروت، مؤسسة الوفا وداراحیاء التراث العربى، 1403، ط. الثالثة.
ـ ـــــ ، تحفة الزائر، استنساخ احمد تفرسى، چاپخانه آقامیرزا حسن،چ سنگى، 1314.
ـ مسعودى، على بن حسین، مروج الذهب و معادن الجوهر، قم،دارالهجره، 1404، چ دوم، ج 3.


پی‌نوشت‌ها
1 ـ محمّدبن یعقوب كلینى، الكافى (روضه كافى)، بى تا، ج 8، ص102 / على بن حسین مسعودى، مروج الذهب و معادن الجوهر،1404، ج 3، ص 229 / محمّدبن حسن حرّ عاملى، وسائل الشیعه،1403، ج 10، ص 465 / شیخ عبّاس قمى، منتهى الآمال، 1371ق،ج 1، ص 343.

2 ـ شیخ حرّ عاملى، وسائل الشیعه، ج 10، ص 467 و 468.

3 ـ محمّدبن على صدوق، عیون اخبارالرضا 7، 1380، ج 1،ص 10 / محمّدبن حسن حرّ عاملى، وسائل الشیعه، ج 10، ص467 / محمّدباقر مجلسى، بحارالانوار، 1403، ج 79، ص 291.

4 ـ محمّدبن على صدوق، عیون اخبارالرضا 7، ج 1، ص 440.

5 ـ همان، ج 1، ص 10 / محمّدبن حسن حرّ عاملى، وسائل الشیعه، ج 10، ص 467/ محمّدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج 79،ص 291 / محمّدبن ابى القاسم الطبرى، بشارة المصطفى (ص) لشیعة المرتضى، 1425، ص 133 و 134.

6 ـ محمّدبن على صدوق، عیون اخبارالرضا(ع)، ج 1، ص 10 /محمّدبن حسن حرّ عاملى، وسائل الشیعه، ج 10، ص 467 /محمّدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج 79، ص 291.

7 ـ محمّدبن حسن حرّ عاملى، وسائل الشیعه، ج 10، ص 468.

8 ـ محمّدبن ابى القاسم طبرى، بشارة المصطفى(ص) لشیعةالمرتضى، ص 134.

9 ـ محمّدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج 46، ص 124ـ127.

10ـ همان، ج 47، ص 24 / شیخ عبّاس قمى، منتهى الامال، ج 1،ص 342.

11 ـ محمّدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج 45، ص 463.

12 و13ـ همان، ج 46، ص 338 / ص 333.

13

14 ـ محمّدبن على صدوق، عیون اخبارالرضا 7، ج 2، ص649ـ655 / فضل بن حسن طبرسى، مجمع البیان، 1379ق، ص 317/ محمّدبن حسن حرّ عاملى، وسائل الشیعه، ج 10، ص 438 /محمّدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج 102، ص 39 / محمّدباقرمجلسى، تحفة الزائر، 1314، ص 401.

15 ـ شیخ عبّاس قمى، منتهى الامال، ج 1، ص 342.

16 ـ همان، ج 2، ص 342 و 343.

17 ـ همان، ج 1، ص 343.

18 ـ همان، ج 1، ص 343؛ ج 2، ص 125.

19 و20ـ همان، ج 1، ص 343 و 344.

20

21 ـ محمّدبن ابى القاسم طبرى، بشارة المصطفى لشیعة المرتضى،ص 133 و 134.

22 ـ محمّدبن حسن حرّ عاملى، وسائل الشیعه، ج 10، ص 464.

23 ـ محمّدبن على صدوق، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال،1400، ص 190 / ابن قولویه، كامل الزیارات، 1381، ص 337 /محمّدبن حسن حرّ عاملى، وسائل الشیعه، ج 10، ص 465.

24 ـ محمّدبن على صدوق، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ص19 و 192 / ابن قولویه، كامل الزیارات، ص 339 و 340 / محمّدبن حسن حرّ عاملى، وسائل الشیعه، ج 10، ص 465 و 466.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
          
پنجشنبه 1394/07/23
پنجشنبه 1396/06/16 07:24
Do you have a spam problem on this blog; I also am a
blogger, and I was wondering your situation; many of us have created some nice procedures and we are
looking to trade strategies with others, be sure
to shoot me an e-mail if interested.
سه شنبه 1396/01/22 08:53
Hi! I could have sworn I've been to this website before but after looking
at many of the posts I realized it's new to me. Anyhow, I'm definitely pleased I came across it and I'll be bookmarking it and checking back often!
سه شنبه 1396/01/15 09:57
Oh my goodness! Incredible article dude! Thank
you, However I am encountering difficulties with your RSS.
I don't understand why I am unable to join it. Is there anybody having
identical RSS problems? Anyone that knows the answer will
you kindly respond? Thanx!!
شنبه 1396/01/12 15:49
I savor, result in I discovered exactly what I was having a look for.
You have ended my four day lengthy hunt! God Bless you
man. Have a nice day. Bye
شنبه 1394/07/25 14:37
ما الگوریتم جدید گوگل را کشف کردیم
.
.
.
لاین بلاگ اولین سیستم وبلاگ دهی رایگان و سازگار با الگوریتم جدید گوگل می باشد
تمام وبلاگ های ایجاد شده در لاین بلاگ در خطوط اول گوگل هستند
شما هم یک وبلاگ پربازدید داشته باشید
با ساخت وبلاگ در لاین بلاگ مطالب شما در صفحات اول گوگل خواهد بود
فقط یک بار امتحان کنید
ما وبلاگ شما را رایگان سئو می کنیم

http://lineblog.ir/
جمعه 1394/07/24 09:51
با ثبت وبلاگ خود در بزرگترین بانک وبلاگ های ایرانی بازدید خود را چندین برابر کنید..
پنجشنبه 1394/07/23 18:55
سلام گلم باشه راستی یک وب سایت دارم مخصوص کسانی که می خواهند فضای وبلاگشون را خودشون مدیریت کنن و کاملا در اختیاز خودشون باشه و نگران نباشه وبلاگش یه روز بالا نیاد این یک پیشنهاد حرفه ای هستش برای افراد حرفه ای مطمئن باش ضرر نمی کنی به امید دیدار
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی

ابتدا نیت كنید

سپس برای شادی روح حضرت حافظ یك صلوات بفرستید

.::.حالا كلید فال را فشار دهید.::.

برای گرفتن فال خود اینجا را كلیك كنید
دریافت کد فال حافظ برای وبلاگ

bahar22

كد پرواز پرندگان

AxGiG,عکس گیگ پایگاه آپلود عکس ویژه وبلاگنویسان  ابزارهای زیبا سازی برای سایت و وبلاگ  ابزارهای زیبا سازی برای سایت و وبلاگ پخش زنده حرم سوره قرآن

کد پرچم محرم کد حرفه ای قفل کردن کامل راست کلیک کد پرچم محرم
دریافت کد بارش برگ چت روم

كد موسیقی برای وبلاگ